telegram
تاریخچه کشف آهن؛ از تقدیس تا صنعت
0نظرات
چاپ صفحه 1399/05/15

تاریخچه کشف آهن؛ از تقدیس تا صنعت

تاریخچه کشف آهن؛ از تقدیس تا صنعت
تحریریه مجله آسرون
نام نویسنده: تحریریه مجله آسرون

آهن، یکی از فلزات اساسی و مهم در طول تاریخ بشر بوده که درباره منشا کشف آن چند داستان متفاوت وجود دارد. در هر یک از این داستان‌ها هم کشف آهن در اعصار مختلفی اتفاق افتاده است. فارغ از این که فلز آهن دقیقا در چه دوره تاریخی به دست بشر کشف شده، استفاده از آن خیلی سریع گسترش پیدا کرد و تاثیر درخشانی در پیشرفت تمدن داشت. در این نوشته به چند مرحله مهم در فرآیند پیدایش آهن در تاریخ طولانی این فلز می‌اندازیم.

 

آهن در دوره پیش از تاریخ:

امروزه آهن صرفا یک فلز با قابلیت تردی و شکنندگی و خاصیت زنگ‌زدگی محسوب می‌شود؛ در حالی که این فلز در اعصار اولیه، ماده‌ای بسیار باارزش  و حتی مهم‌تر از طلا بود. پژوهش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد مصریان باستان از آهن به عنوان یک جسم مقدس و دارای قدرت سری در مراسم‌های مذهبی‌شان استفاده می‌کردند و آن را هدیه‌ای از طرف خدا می‌دانستند.

 

 

در دوره پیش از تاریخ‌ هنوز انسان‌ها با استخراج آهن از دل زمین آشنا نشده بودند؛ بنابراین تنها منبع موجود آهن، شهاب‌سنگ‌هایی بودند که به زمین برخورد می‌کردند. از آن جایی هم که پدیده برخورد شهاب‌سنگ به زمین خیلی کم اتفاق می‌افتد، آهن کمیاب و نادر بود.

پنج هزار سال پیش از میلاد، مردم بین‌النهرین با کشف روش استخراج آهن از زمین و جدا کردن عناصر دیگر از آن موفق به ساخت آهن خلاش و ایجاد تغییرات بزرگی در تاریخ بشر شدند. به نوشته مورخان تا دو هزار سال پیش از میلاد مسیح، آهن به صورت گسترده در آفریقا و چین امروزی استفاده می‌شد. حدود هزار سال قبل از میلاد مسیح هم آهن چکش‌خوار پا به عرصه گذاشت و عصر آهن شروع شد.

 

آغاز عصر آهن:

زمان دقیق شروع عصر آهن مشخص نیست؛ اما این دوره رسما در حوالی 1200 تا 1300 سال قبل از میلاد مسیح آغاز شد. در این سال‌ها تولید آهن گسترش بیشتری پیدا کرد و بهای آن ارزان شد. به این ترتیب به جای برنز از آهن در ساخت بسیاری از ابزارهای مورد نیاز در زندگی روزمره و حتی سلاح استفاده شد.

 

 

یکی از مهم‌ترین گام‌ها در تاریخ آهن، کشف روش تولید آهن چکش‌خوار بود که از اضافه شدن کربن به آهن، هنگام گداختن آن ساخته می‌شود. این نوع آهن کاملا تصادفی و هنگام تماس ذغال چوب با آتش مذاب کشف شد. ساخت آهن چکش‌خوار سخت‌تر از آهن خلاش بود اما این آهن برای آب‌وهوای نامساعد بهتر بود.

به‌تدریج با ترکیب مواد مختلف با آهن، فلزات جدیدی ساخته شدند که دارای استحکام و قابلیت‌های متنوعی بودند. همه این رویدادها در نهایت باعث تولید فولاد شد.

 

ورود آهن به ایران:

برخی مورخان می‌گویند 1200 سال قبل از میلاد احتمالا اقوام ساکن آسیای صغیر (ترکیه کنونی)، برای اولین بار آهن را از سنگ آهن استخراج کردند. به دلیل همسایگی این منطقه با فلات ایران، این فلز و اشیای ساخته شده از آن به سرعت در کشور ما گسترش پیدا کرده است.

 

 

به اعتقاد رابرت دایسون، باستان‌شناس شهیر، عصر آهن در ایران حدود 3500 سال پیش شروع شده و تا روی کار آمدن سلسله هخامنشی ادامه داشته است. رواج تولید آهن در فلات ایران باعث پیشرفت در فناوری و رشد اقتصادی-سیاسی و ظهور تمدن‌های محلی شده است. یکی از مراکز تمدنی مهم مربوط به دوره آهن در کشور ما، تپه حسنلو در استان ارومیه است. رابرت دایسون در این تپه بقایای یک تمدن پیشرفته را در دوره آهن با انواع گوناگونی از ابزارهای آهنی کشف کرد.

 

 

آزمایش‌ها روی یافته‌های آهنی مربوط به عصر آهن در ایران، حاکی از این است که این اشیا با احیای سنگ آهن و تبدیل آن به آهن اسنفجی و بعد هم شمش فلزی با استفاده از چکش‌کاری ساخته شده‌اند. همچنین آهنگران ایرانی در  فنون تولید و تزیین ابزارهای آهنی، پیشرفت زیادی کرده بودند.

 
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی : telegram twitter linkedin google+ facebook pintress

دیدگاه شما

ساعت کاری: ( شـنـبـه تا چـهـارشـنـبـه 9 الـی 18 و پـنـجـشنبه 9 الـی 13:30 )

مــیـزبـان صـدای گـرمـتـان هـسـتـیـم ...  43000023-021

منو