مهم‌ترین نکات در محاسبه مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون

اخبار تاریخ انتشار : 2 اردیبهشت ماه 1400
اخبار آخرین بروزرسانی : 9 مرداد ماه 1400
مهم‌ترین نکات در محاسبه مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون

آیا شروع یک پروژه ساختمانی بدون تخمین مقدار میلگرد مصرفی در فوندانسیون امکان‌پذیر است؟

به‌عنوان یک مهندس عمران برنامه‌ریزی همیشه به من کمک کرده تا بتوانم پروژه را در کوتاه‌ترین زمان و با کمترین هزینه با نتیجه عالی انجام دهم. می‌توان گفت داشتن برنامه برای اجرای یک پروژه ساختمانی امری حیاتی است. در این مقاله درباره یکی از مهم‌ترین این مراحل، یعنی متره کردن که به معنای «تخمین صحیح مقدار مصالح موردنیاز» است با شما صحبت می‌کنم.

با توجه به قیمت آهن و افزایش روزافزونش، و ازآنجایی‌که میلگرد بخش مهمی از این مصالح را تشکیل می‌دهد، تخمین صحیح میلگرد موردنیاز نقش مهمی در محاسبه هزینه تمام‌شده پروژه شما خواهد داشت.

بخشی از هزینه تمام‌شده پروژه به «تخمین مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون» بازمی‌گردد. هرچه این تخمین به مقدار واقعی نزدیک‌تر باشد، مازاد به پروژه ساختمانیتان نخورده و درنهایت مدیریت بودجه بهتری خواهید داشت.

شاید تخمین مقدار مصرفی میلگرد در فونداسیون برای افرادی که قبلاً پروژه‌های مشابهی را انجام داده‌اند چندان سخت نباشد؛ اما اگر تازه‌کار هستید و ابعاد با پروژه‌های قبلی‌تان همخوانی ندارد، باید نکاتی را در مورد تخمین مقدار میلگرد مصرفی در هر مترمربع در نظر بگیرید.

 

 

تخمین مقدار مصرفی میلگرد در فونداسیون

 

میزان آهن مصرفی در ساختمان چقدر است؟

برای تخمین وزن آهن‌آلات مصرفی قبل از هر چیز باید مشخص کنید اسکلت بتنی است یا فولادی و نوع سقف کدام است؟

 

1. تخمین وزن آهن مصرفی در اسکلت فلزی

اینکه میزان آهن مصرفی در ساختمان چقدر است، هزینه اصلی ساخت پروژه را تعیین می‌کند. وزن آهن‌آلات مصرفی در اسکلت فلزی وابسته به نوع مهاربند و قاب خمشی است. در جدول زیر می‌توانید تخمین میزان آهن مصرفی در یک ساختمان را ببینید:

 

تخمین وزن آهن مصرفی در اسکلت فلزی

ردیف

نوع سازه

وزن آهن مصرفی در هر مترمربع

(بدون در نظر گرفتن وزن آرماتور سقف)

1

اسکلت فلزی با مهاربند همگرا

40 تا 70 کیلوگرم بر مترمربع

2

اسکلت فلزی با مهاربند واگرا

45 تا 80 کیلوگرم بر مترمربع

3

اسکلت فلزی با قاب خمشی متوسط

60 تا 100 کیلوگرم بر مترمربع

4

اسکلت فلزی با قاب خمشی ویژه

70 تا 110 کیلوگرم بر مترمربع

 

 

در نظر داشته باشید که این اعداد تقریبی بوده و صرفاً برای برآورد اولیه مصالح و هزینه‌هاست.

نکته مهم دیگری که میزان آهن مصرفی به ازای هر مترمربع در اسکلت فلزی را مشخص می‌کند، فاصله دهانه‌هاست. اگر فاصله دهانه‌ها را از ۶ متر به حدود ۱۰-۱۲ متر افزایش دهیم، میزان آهن مصرفی در هر مترمربع چیزی حدود ۱۰ کیلوگرم اضافه خواهد شد.

 

تخمین وزن آهن مصرفی در اسکلت فلزی

 

2. تخمین وزن آهن مصرفی در سازه بتنی

تخمین وزن آهن مصرفی در سازه بتنی به نوع قاب خمشی و دیوار برشی بستگی دارد. در جدول زیر می‌توانید میزان آهن مصرفی در هر اسکلت بتنی را ببینید:

 

تخمین وزن آهن مصرفی در سازه بتنی

ردیف

نوع سازه

وزن آهن مصرفی در هر مترمربع

(بدون در نظر گرفتن وزن آرماتور سقف)

1

با قاب خمشی و دیوار برشی

35 تا 60 کیلوگرم بر مترمربع

2

با قاب خمشی متوسط

40 تا 55 کیلوگرم بر مترمربع

3

با قاب خمشی ویژه

45 تا 70 کیلوگرم بر مترمربع

 

 

محاسبه وزن میلگرد مورد نیاز در سقف

وزن میلگرد موردنیاز در هر سقفی به‌صورت جداگانه محاسبه می‌شود که در جدول زیر جزئیات مربوط به آن آمده است:

 

تخمین وزن آهن مصرفی در سقف

ردیف

نوع سقف

وزن آهن مصرفی در سقف به ازای هر مترمربع

1

سقف دال بتنی توپر

10 تا 16 کیلوگرم بر مترمربع

2

سقف کامپوزیتی

8 تا 12 کیلوگرم بر مترمربع

3

سقف تیرچه‌بلوک

5 تا 7 کیلوگرم بر مترمربع

 

 

تخمین وزن آهن مصرفی درسازه بتنی

 

انواع میلگرد مصرفی در فونداسیون

اگر با کاربرد میلگرد در ساختمان آشنا باشید از اهمیت این مقطع فولادی در ساختمان‌سازی نیز آگاهید؛ بنابراین برای تخمین میزان آهن مصرفی به ازای هر مترمربع باید بدانید هر مترمربع چقدر میلگرد لازم دارد؟

مهم‌ترین بخش یک اسکلت فلزی، فونداسیون یا پی آن است که مقدار زیادی میلگرد در آن مصرف می‌شود. درواقع این فوندانسیون یک سازه است که بار و وزن ساختمان را به خاک منتقل می‌کند.

یک فوندانسیون را از ترکیب بتن و میلگرد می‌سازند؛ زیرا بتن در برابر نیروی کششی استحکام کمی داشته و تخریب می‌شود؛ بنابراین شبکه‌ای از میلگردها برای مقاوم‌سازی بتن به کار می‌روند. شما می‌توانید در ویدئو زیر نحوه به‌کارگیری میلگرد در فوندانسیون را مشاهده کنید.

 

 

 

انواع میلگردهای مورداستفاده در بتن به‌صورت طولی، عرضی و تقویتی هستند. در این میان میلگردهای طولی در طول محور پی اجرا شده و در ردیف‌های بالا و پایین فونداسیون قرار می‌گیرند.

برای محاسبه وزن میلگرد مصرفی در فونداسیون باید مقدار کاور و خم میلگرد را در نظر بگیرید.

 

 

کاور مقدار فاصله‌ای است که میلگرد باید برای جلوگیری از خوردگی و جایگذاری راحت‌تر از قسمت خارجی بتن داشته باشد.

 

 

خم میلگرد نیز مقدار خمشی است که در دو انتهای میلگردهای طولی و عرضی انجام می‌شود و به محکم شدن میلگرد در سازه کمک می‌کند. در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان نحوه محاسبه این خم آورده شده است.

در حال حاضر دستگاه‌های خم میلگرد هم وجود دارد. البته احتمال شکستگی در حین این عملیات وجود خواهد داشت. در ویدئو زیر یک نمونه دستگاه خم‌کاری خودکار میلگرد آورده شده است.

 

 

 

مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون اسکلت فلزی چقدر تخمین زده می‌شود؟

حال ببینیم چطور می‌توان مقدار میلگرد مصرفی در فوندانسیون اسکلت فلزی را تخمین زد.

درمجموع بسته به نوع خاک، تعداد طبقات، فاصله دهانه‌ها، نوع سقف و حتی نوع فوندانسیون مقدار میلگرد مصرفی در فوندانسیون اسکلت فلزی تعیین می‌شود.

در کل هرچقدر وزن ساختمان کمتر باشد، نیاز به فوندانسیون سبک‌تری است؛ اما می‌توان به‌صورت تقریبی گفت که در حال حاضر برای ساختمان‌های شهری حدود 9 کیلوگرم میلگرد به ازای هر مترمربع زیربنا به کار می‌رود.

اما برای تخمین تعداد میلگرد در فونداسیون باید عمق و ضخامت آن را در نظر گرفت. طبق فرمول‌های زیر می‌توان حداقل تعداد میلگرد مصرفی در فوندانسیون را محاسبه کرد.

برای محاسبه حداقل عمق فوندانسیون (h) خواهیم داشت:

 

فرمول محاسبه حداقل عمق فوندانسیون

*نکته: بهتر است عمق فوندانسیون کمتر از 50 سانتی‌متر نباشد.

 

برای محاسبه حداقل عرض نوارهای فوندانسیون (b) خواهیم داشت:

 

فرمول محاسبه حداقل عرض نوارهای فوندانسیون

 

با داشتن دو رابطه بالا حداقل مساحت سطح میلگردهای موردنیاز در فوندانسیون به‌صورت زیر محاسبه می‌شود:

 

فرمول محاسبه مساحت سطح میلگردهای موردنیاز در فوندانسیون

 

از طرفی مساحت سطح هر میلگرد با رابطه  محاسبه می‌شود که r شعاع میلگرد بوده و برابر با نصف سایز آن است؛ بنابراین خواهیم داشت:

 

فرمول محاسبه تعداد میلگردها موردنیاز در فوندانسیون

 

درنهایت برای محاسبه تعداد میلگردها کافی است مساحت کل سطح میلگردهای موردنیاز در فوندانسیون را تقسیم بر مساحت سطح یک میلگرد کنیم.

 

مساحت کل سطح میلگردهای موردنیاز در فوندانسیون

 

میلگرد تقویتی فونداسیون

میلگرد تقویتی فوندانسیون در زیر ستون‌ها و در شبکه پایینی پی به کار می‌رود. برای محاسبه وزن میلگرد تقویتی فونداسیون می‌توانید از رابطه زیر استفاده کنید:

 

فرمول محاسبه وزن میلگرد تقویتی فونداسیون

 

اغلب طول میلگرد در پلان تعیین شده است. دقت داشته باشید که باید مقدار طول میلگرد قبل از خم شدن در نظر گرفته شود.

 

 

محاسبه میلگرد فونداسیون و تأثیر آن روی برآورد هزینه پروژه

در ساخت یک ساختمان از مقدار قابل‌توجهی میلگرد استفاده می‌شود که بخش اعظمی از آن در فوندانسیون به کار می‌رود؛ بنابراین با محاسبه میلگرد فونداسیون و استعلام قیمت میلگرد می‌توان بخش مهمی از هزینه‌های یک پروژه را برآورد کرد.

 

 

به خاطر داشته باشید برای محاسبه مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون حسابی وقت بگذارید و آن را به‌درستی انجام دهید. یک اشتباه کوچک در تخمین مقدار میلگرد مصرفی در هر مترمربع می‌تواند منجر به خسارات جبران‌ناپذیری شود. به‌قول‌معروف خشت اول گر نهد معمار کج تا ثریا می‌رود دیوار کج!

 

ندا حیدری
- نویسنده
سوالات متداول

پاسخ :

انواع میلگردهای مورداستفاده در بتن به‌صورت طولی، عرضی و تقویتی هستند. در این میان میلگردهای طولی در طول محور پی اجرا شده و در ردیف‌های بالا و پایین فونداسیون قرار می‌گیرند.

پاسخ :

درمجموع بسته به نوع خاک، تعداد طبقات، فاصله دهانه‌ها، نوع سقف و حتی نوع فوندانسیون مقدار میلگرد مصرفی در فوندانسیون اسکلت فلزی تعیین می‌شود. در کل هرچقدر وزن ساختمان کمتر باشد، نیاز به فوندانسیون سبک‌تری است؛ اما می‌توان به‌صورت تقریبی گفت که در حال حاضر برای ساختمان‌های شهری حدود 9 کیلوگرم میلگرد به ازای هر مترمربع زیربنا به کار می‌رود.

پاسخ :

بخشی از هزینه تمام‌شده پروژه به «تخمین مقدار میلگرد مصرفی در فونداسیون» بازمی‌گردد. هرچه این تخمین به مقدار واقعی نزدیک‌تر باشد، مازاد به پروژه ساختمانیتان نخورده و درنهایت مدیریت بودجه بهتری خواهید داشت.

ارسال نظر جدید