استاندارد میلگرد در ایران + جدول انواع سایز میلگرد

اهمیت انتخاب میلگرد مناسب و مقاوم و مطابق با معیارهای استاندارد برای یک سازه بسیار ضروری است...
انتشار: 1399/08/28
اخبار بروزرسانی: 1401/05/19
استاندارد میلگرد در ایران + جدول انواع سایز میلگرد
استانداردهای میلگرد - 5:13 دقیقه

 

اهمیت انتخاب میلگرد مناسب و مقاوم و دانستن انواع سایز میلگرد، برای یک سازه بسیار ضروری است. میلگرد یا آرماتور یکی از مهم‌ترین عناصر صنعت ساختمان است که در ساختمان‌های بتنی نقش حیاتی دارد. همان‌طور که می‌دانیم بتن دارای مقاومت فشاری بالا و مقاومت کششی ضعیفی است. انواع میلگرد در بتن به شکل‌های میلگرد راستا، خاموت، میلگرد سنجاقی و رکابی، خرک، ادکا و ... کاربرد دارد. اگر طبق استاندارد میلگرد خرید این محصول را انجام دهید، سازه شما از مقاومت کافی برخوردار خواهد بود. بنابراین سعی کنید معیارهای استاندارد میلگرد را بدانید تا عملکرد سازه شما دچار اختلال نشود. به همین علت در هر راهنمای خرید میلگرد جامعی، بخشی را به معرفی استانداردهای میلگرد موجود در کشور اختصاص می‌دهند.

 

میلگردها به‌عنوان عضو کششی، خمشی و برشی در یک المان بتن‌آرمه مثل تیر، ستون، دیوار و فونداسیون برای جبران ضعف‌های بتن به کار می‌روند.

 

در این مقاله علاوه بر جدول انواع سایز میلگرد، انواع استانداردهای میلگرد نیز معرفی شده است:

 

 

استاندارد چیست؟

سازمان ملی استاندارد ایران کلمه استاندارد را به شرح ذیل تعریف کرده است:

 

تعیین و تدوین ویژگی‌های لازم در تولید یک فرآورده و انجام یک خدمت

 

یعنی در تولید یک محصول استاندارد، باید تمام قوانین و چارچوب‌های تعیین‌شده برای آن کالا رعایت شود. تاکنون استانداردهای میلگرد مختلفی تدوین شده‌اند. هدف از تهیه این استانداردها تولید میلگردی باکیفیت بالا بوده تا خریداران نیز با داشتن اطلاعات کامل درباره محصول موردنظر خود، بتوانند بهترین انتخاب را داشته باشند. طبق استاندارد میلگرد این محصول باید ازنظر مشخصات ظاهری، هندسی، شیمیایی و مکانیکی شرایط خاصی را داشته باشد. به خصوص با قیمت آهن در حال حاضر و به ویژه قیمت میلگرد منطقی است هنگام خرید دقت بیشتری داشته باشید.

 

اگر قصد کسب اطلاعات در مورد روش‌های تولید میلگرد را دارید، کلیک کنید.

 

استاندارد میلگرد

 

در مورد استاندارد میلگرد ایران چه می دانید؟

تاکنون در کشور ما سه استاندارد میلگرد وجود داشته که در زیر به شرح آن‌ها می‌پردازیم. نکته قابل‌توجه اینکه وزن واحد طول برای هر سایز میلگرد در استانداردهای مختلف با هم تفاوتی ندارند و تفاوت آن‌ها تنها در مقاومت تسلیم و مقاومت گسیختگی آن‌هاست. در ادامه با انواع استانداردهای میلگرد آشنا خواهید شد.

 

قیمت میلگرد آجدار

 

1. استاندارد میلگرد روسی:

شرکت ذوب‌آهن اصفهان بزرگ‌ترین تولیدکننده میلگرد در ایران و ارائه‌دهنده اولین استاندارد میلگرد در کشور است. استاندارد میلگرد روسی برگرفته از استاندارد GOST 5781 کشور روسیه بوده و تا مدت‌ها در ایران کاربرد داشت. طبق این استاندارد، میلگردها در سه دسته تا سایز 40 تولید می‌شوند. در جدول زیر مشخصات این سه دسته آورده شده است:

 

استاندارد روسی میلگرد

 

2. آیین‌نامه آبا:

در آیین‌نامه بتن ایران (آبا) نیز برای میلگردها شرایطی در نظر گرفته شده است. طبق این آیین‌نامه مقاومت تسلیم آرماتور در اعضای قاب‌های مقاوم در برابر زلزله، نباید بیشتر از 400 مگا پاسکال در نظر گرفته شود.

 

استاندارد ملی میلگرد ایران

 

3.   استاندارد میلگرد در ایران

استاندارد میلگرد ایران به شماره ISIRI 3132 تحت عنوان " میلگردهای فولادی گرم نوردیده برای تسلیح بتن – ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" برای اولین بار در سال 1369 توسط سازمان ملی استاندارد ایران تدوین شد و برای دومین بار در تیرماه سال 1392 مورد تجدیدنظر قرار گرفت. استاندارد میلگرد ایران برگرفته از استانداردهای مرجع اروپا EN، آلمان DIN، ژاپن GIS، آمریکا ASTM و استاندارد جهانی ISO است.

هدف از تدوین استاندارد میلگرد، تعیین ویژگی‌ها و روش‌های آزمون میلگردهای فولادی گرم نوردیده ساده و آجدار برای تسلیح بتن بوده که از سال 1371، تمام تولیدکنندگان میلگرد در ایران موظف به اجرای این استاندارد شدند.

در ویرایش جدید استاندارد میلگرد ایران میلگرد به این صورت تعریف شده است: محصول فولادی گرم نوردیده به‌صورت ساده یا آجدار با مقطع گرد که به‌صورت شاخه‌ای یا کلاف بسته‌بندی می‌شود. در این استاندارد، میلگردها به چهار دسته کلی به شرح ذیل تقسیم می‌شوند که در بازار به نام‌های A1، A2، A3 و A4 شناخته می‌شوند. اعداد موجود در علامت مشخصه بیانگر مقاومت تسلیم میلگرد هستند.

 

با انواع سایز میلگرد بر اساس استاندارد آشنا شوید

جدول سایز میلگرد ها و انواع سایز میلگرد به شرح زیر است:

 

وزن میلگرد شاخه 12 متری  (kg)

سایز میلگرد (mm)

ردیف

5

8

1

10

10

2

11

12

3

15

14

4

19

16

5

24

18

6

30

20

7

36

22

8

47

25

9

58

28

10

76

32

11

96

36

12

جدول انواع سایز میلگرد

 

شکل ظاهری میلگردها بر اساس استاندارد چگونه است؟

در استاندارد میلگرد به نوع آج نیز توجه شده و آج را به صورت برجستگی‌هایی که هنگام نورد به‌صورت طولی یا عرضی روی سطح میلگرد ایجاد می‌شود، تعریف میکند. این آج‌ها در ایجاد اصطکاک و چسبندگی بیشتر بین میلگرد و بتن نقش مهمی دارند و شکل آن‌ها در هر سایز میلگرد ساخته‌شده در یک گرید خاص، یکسان است. در جدول نوع آج آرماتورها، حرف س نشان‌دهنده میلگرد ساده و آج نشان‌دهنده میلگرد آجدار است.

در تصاویر زیر شکل انواع آج آرماتور نشان داده شده است.


مشخصات میلگرد
 

در تصاویر زیر شکل انواع آج آرماتور نشان داده شده است.

 

انواع آج میلگرد

 

مشخصات هندسی میلگردها+ جدول سایز میلگرد

بر اساس استاندارد میلگرد اندازه قطر یا همان سایز میلگرد، سطح مقطع، وزن در واحد طول و رواداری این محصول مطابق با جدول زیر است. این استاندارد میلگردهایی با سایز 6 تا 50 میلی‌متر را نیز پوشش می‌دهد.

 

جدول استاندارد میلگرد

 

با مشخصات شیمیایی میلگرد بر اساس استاندارد آشنا شوید

در استاندارد میلگرد به شماره ISIRI 3132 اطلاعاتی در مورد ترکیب شیمیایی مذاب ریخته‌گری میلگردها ارائه شده که باید مطابق جدول زیر باشد.

 

مشخصات شیمیایی میلگرد

 

در ایران میلگردها به دو روش آلیاژی و ترمکس تولید می‌شوند که میلگردهای ترمکس مقاومت کمتری نسبت به آلیاژی دارند. طبق استاندارد، تولیدکنندگان موظف‌اند روش تولید میلگرد را به مصرف‌کننده اعلام کنند.

 

طول استاندارد میلگرد چقدر است؟

ازنظر مشخصات ظاهری هر کشور و هر کارخانه میلگردهایی با ابعاد خاصی را تولید میکنند. معمولاً انواع سایز میلگرد بین 6 تا 60 میلی‌متر است.  معمولا قطر میلگردها بین 6 تا 60 میلی‌متر است. طول معمول میلگردها نیز ۱۲ متر بوده که البته برای قطرهای کمتر از ۱۰ میلی متر امکان تولید به‌صورت کلاف نیز وجود دارد. نیز ۱۲ متر بوده که البته برای قطرهای کمتر از ۱۰ میلی متر امکان تولید به‌صورت کلاف نیز وجود دارد.

 

طول استاندارد میلگرد

 

مشخصات فنی میلگردها + جدول مشخصات میلگرد

طبق استاندارد میلگرد ویژگی‌های مکانیکی و کششی میلگرد مثل تنش تسلیم (استحکام تسلیم)، تنش گسیختگی (استحکام کششی) و میزان ازدیاد طول به شرح زیر خواهد بود:

 

مشخصات فیزیکی میلگرد

 

تفاوت میلگردهای A1، A2، A3 و A4

در این بخش سعی داریم در مجموع به تفاوت میلگردهای A1، A2، A3 و A4 بپردازیم. میلگرد A1 میلگردی ساده بوده و میلگردهای A2، A3 و A4 جزو آرماتورهای آجدار محسوب می‌شوند. در ادامه به توضیح هریک از این میلگردها می‌پردازیم:

 

میلگرد A1:

همان‌طور که گفته شد میلگرد A1 یا س240، محصولی بدون آج بوده که از فولادی نرم و شکل‌پذیر ساخته می‌شود. منحنی تنش کرنش آن دارای پله تسلیم و شکستگی قابل رؤیت است. این میلگرد به دلیل خاصیت تغییر شکل و جوش‌پذیری برای عملیات آهنگری مناسب خواهد بود.

 

میلگرد A2:

میلگرد آجدار A2 از فولادی نیمه سخت که قابلیت شکل‌پذیری و جوش‌پذیری کمی دارد ساخته می‌شود و منحنی تنش کرنش آن فاقد پله است. این نوع میلگرد با دو مقاومت تسلیم 340 و 350 مگا پاسکال تولید شده و برای عملیات ساختمانی مخصوصاً در اجرای خاموت‌ها مناسب خواهد بود.

 

میلگرد A3:

این دسته نیز از فولادی نیمه سخت و با شکل‌پذیری و جوش‌پذیری کم است. منحنی تنش کرنش آن نیز مانند میلگردهای A2 فاقد پله خواهد بود. میلگرد A3 با دو مقاومت تسلیم 400 و 420 مگا پاسکال تولید شده که میلگرد آج 420 رایج ترین نوع میلگرد برای عملیات ساختمانی در کشور ما است.

 

میلگرد A4:

این فولاد به عنوان فولاد سخت و مقاوم شناخته شده که با مقاومت‌های تسلیم 500 و 520 مگا پاسکال تولید می‌شود. تکنولوژی تولید میلگرد با مقاومت بالا در کشور ما به‌تازگی وارد شده است و در ویرایش جدید استاندارد 3132، استفاده از این نوع میلگرد در ساخت انواع سازه به‌جز دیوارهای برشی و قاب خمشی مجاز دانسته شده است.

میلگرد A4 از خاصیت شکل‌پذیری و جوش‌پذیری خوبی برخوردار بوده و آسیب کمتری به محیط‌زیست وارد می‌کند. در حال حاضر کارخانه‌های ذوب‌آهن اصفهان، فولاد کویر کاشان و روهینا دزفول بهترین تولیدکنندگان میلگرد A4در کشور هستند.

 

چرا استفاده از میلگرد A4 به‌صرفه‌تر است؟

جالب است بدانید میلگرد آجدار A4  به‌صرفه‌تر از دیگر انواع میلگرد است. در حقیقت مقاومت و استحکام میلگرد A4 بسیار بالا بوده و به همین دلیل مقدار میلگرد موردنیاز برای استحکام‌بخشی به ساختمان کاهش می‌یابد. طبق آمار با استفاده از این نوع، وزن میلگرد موردنیاز حدود 25 درصد کاهش می‌یابد. همچنین نیروی انسانی کمتری لازم بوده و سرعت آرماتوربندی هم بالا میرود.

 

سایر نکات مهم موجود در استاندارد میلگرد ایران چیست؟

سایر اطلاعات موجود در استاندارد میلگرد ایران شامل شرح کامل نمونه‌برداری و روش آزمون‌های میلگرد، روش بسته‌بندی انواع سایز میلگرد، اطلاعات لازم برای درج در شناسه میلگردها، نشانه‌گذاری روی میلگرد، گواهینامه فنی و شرایط جوشکاری و ... است. تصاویر زیر نمونه‌ای از اطلاعات لازم در شناسه میلگردها را نشان می‌دهند.

 

سایر اطلاعات موجود در استاندارد میلگرد ایران

سایر اطلاعات موجود در استاندارد میلگرد ایران شامل شرح کامل نمونه‌برداری و روش آزمون‌های میلگرد، روش بسته‌بندی، اطلاعات لازم برای درج در شناسه میلگردها، نشانه‌گذاری روی میلگرد، گواهینامه فنی و شرایط جوشکاری و ... است. تصاویر زیر نمونه‌ای از اطلاعات لازم در شناسه میلگردها را نشان می‌دهند.

 

استاناداردهای جهانی میلگرد

 

آشنایی با استاندارد میلگرد در سایر کشورها: ASTM، GOST و JIS

در سراسر دنیا استانداردهای میلگرد مختلفی برای تولید این محصول وجود دارد که در هر کدام از آن‌ها طبقه‌بندی خاصی برای مشخصات مکانیکی میلگردها در نظر گرفته شده است. در زیر به مهم‌ترین استانداردهای میلگرد در جهان اشاره می‌کنیم.

1. انجمن تست مواد آمریکا ASTM استانداردهای میلگرد مختلفی برای تولید انواع میلگردهای آجدار به شرح زیر ارائه داده است:

  • > (میلگردهای کم آلیاژ)ASTM A706
  • > (فولاد ریلی)ASTM A996
  • > (میلگردهای زنگ نزن)ASTM A955
  • > (میلگردهای کم کربن-کروم)ASTM A1035

2. آیین‌نامه ACI(318-14) نیز از استاندارد ASTM در مورد میلگردها تبعیت می‌کند.

3. استاندارد ملی روسیه (GOST 5781)

4. استانداردهای صنعتی ژاپن (JIS G3112)

5. مؤسسه استانداردهای آلمان (DIN 488)

6. مؤسسه استانداردهای بریتانیا (BSI BS4449)

7. استاندارد ایالات متحده (ANSI/AWS D1/4)

8. سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO 6935)

9. آیین‌نامه بتن کانادا (CSA-A23.3-04)

10. آیین‌نامه استرالیا برای میلگردهای آجدار

 

همواره خرید مقاطع فولادی یکی از چالش‌های اساسی ساختمان‌سازان بوده و نیاز است برای این کار ملاک‌ها و ویژگی‌های خاصی را در نظر بگیرید. در این مقاله سعی کردیم تا شما را با استانداردهای مختلف میلگرد در ایران و جهان و جدول انواع سایز میلگرد آشنا کنیم تا با داشتن این اطلاعات، بتوانید خرید مناسب‌تری داشته باشید.

 

سوالات متداول
سوالات متداول
پاسخ :

استفاده از میلگرد a4 میزان میلگرد مورد نیاز را 25 درصد کاهش می دهد، چرا که مقاومت بالایی داشته و مقاومت مورد نیاز سازه را در حجم کمتر، تأمین می‌کند. 

پاسخ :

بر اساس استاندارد ملی INSO 3132، میلگردهای فولادی به 7 دسته س 240، آج 340، آج 350، آج 400، آج 420، آج 500 و آج 520 تقسیم می‌شوند. 

پاسخ :

استانداردهای ملی ایران INSO 3132 و روسیه GOST 5781 بیشتر مرسوم هستند. 

نظرات
سیاوش داوری
دوشنبه 4 مرداد 1400
میلگردهای ضد زنگ هم استاندارد دارن؟
مدیر سایت
دوشنبه 4 مرداد 1400
بله. استاندارد ASTM A955 مخصوص این نوع میلگرده. 
مهدی نجفی
سه شنبه 1 تیر 1400
تو ایران میلگردها بر اساس چه استانداردی تولید میشن؟
مدیر سایت
سه شنبه 1 تیر 1400
استاندارد 3132
فرزین صادقی
یکشنبه 2 خرداد 1400
استانداردهای ASTM مال کدوم کشوره؟
مدیر سایت
یکشنبه 2 خرداد 1400
استانداردهای ASTM در کشور آمریکا تدوین میشن. 
ارسال نظر جدید